Charakterystyka porównawcza Podkomorzego i Starosty Gadulskiego
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Zgodnie z konwencją komedii oświeceniowej pojawiające się w Powrocie posła postaci zestawione zostały w kontrastowe pary. Jedną z takich przeciwstawnych par tworzą Podkomorzy i Starosta Gadulski. Bohaterów tych różni dosłownie wszystko: poziom intelektualny, wyznawane poglądy polityczne, cele, którymi kierują się w życiu, a także sposób, w jaki odnoszą się do innych ludzi, zwłaszcza najbliższej rodziny.

Patriota Podkomorzy i konserwatysta Starosta to przedstawiciele dwóch przeciwstawnych stronnictw politycznych. Z faktem tym wiążą się krańcowo odmienne poglądy bohaterów na kwestie polityczne i społeczne oraz ich stosunek do znajdującej się w kryzysowej sytuacji ojczyzny. Gadulski jako zwolennik starego porządku, niczym nieograniczonej szlacheckiej wolności i liberum veto jest przeciwnikiem wprowadzenia jakichkolwiek zmian w państwie. Zdecydowanie odpowiadały mu czasy, kiedy:
Człek jadł, pił, nic nie robił i suto w kieszeni.
Nie dostrzega dramatycznych konsekwencji takiego postępowania polskiej szlachty. Jest krótkowzroczny, myśli wyłącznie o przywilejach i swobodach dla własnej grupy społecznej, nie interesuje go dobro ojczyzny. Pomimo że autorytatywnie wypowiada się na poważne tematy, nie posiada koniecznych do tego możliwości intelektualnych, a swoje nieuctwo poczytuje sobie jako wyjątkową zaletę.

Inaczej Podkomorzy – w każdym jego słowie widzimy życiową mądrość i rozsądek. Bohater ten kieruje się przede wszystkim troską o los znajdującej się w potrzebie ojczyzny i dobrem najbliższych. Swoich synów wychował na prawdziwych patriotów i teraz wszyscy trzej z oddaniem służą krajowi. Sam Podkomorzy, zwolennik stronnictwa patriotów, które na sejmie reprezentuje jego syn Walery, całym sercem pragnie poprawy sytuacji. Uważa, że dobro ojczyzny jest najważniejsze:
Dom zawsze ustępować powinien krajowi. (Akt I, scena 2)

Dostrzega błędy, które popełnia szlachta, kierując się wyłącznie własnymi interesami, o posłach Sejmu Czteroletniego, który chce ograniczyć tę zgubną swobodę mówi, że
Wskrzeszają mądrą wolność
Podkomorzy to także zwolennik społecznej równości – zawsze z należytym szacunkiem, niemalże po ojcowsku traktuje swoich poddanych, a w końcowej scenie ofiarowuje im wolność.

Zamęczający wszystkich swoim gadulstwem Starosta jest ponadto straszliwie skąpy, wszem i wobec przyznaje się, że dla niego najważniejsze są pieniądze. Na małżeństwo decyduje się wyłącznie ze względu na duży posag i boi się rozstania z żoną, ponieważ straciłby wówczas połowę swego rocznego dochodu. Dlatego też stara się spełniać kaprysy Starościny i ulega jej we wszystkim. Z pewnością nie kocha nawet własnej córki, nie liczy się przecież zupełnie z jej uczuciami i myśli tylko o kosztach związanych z jej zamążpójściem (z tego względu wolałby mieć syna). Na małżeństwo Teresy z Walerym godzi się dopiero wtedy, gdy ten zrzeka się jej posagu.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Julian Ursyn Niemcewicz - biografia
2  Charakterystyka Walerego
3  Powrót posła - zagadnienia polityczne, społeczne i obyczajowe



Komentarze
artykuł / utwór: Charakterystyka porównawcza Podkomorzego i Starosty Gadulskiego







    Tagi: